Μονεμβασία η επίσημη ονομασία, Μονεμβασιά στην ποιητική εκδοχή της, Μονεμβάσια ή Μονοβάσια για τους ντόπιους, Μαλβουαζὶ για τους Φράγκους και Μαλμζὺ κατὰ τους Άγγλους η ονομασία προέρχεται από τα συνθετικὰ «μόνη» και «έμβαση» και εννοεί ότι η καστροπολιτεία διέθετε μια και μόνο εισοδο. Ὁ βράχος αποκολλήθηκε από τη στεριά εξαιτίας ενός δυνατού σεισμού το 375 μ.Χ.